Jak napisać testament?

W tym artykule poznasz nasze 5 rad jak napisać testament.

Minut czytania: 6

Stopnień trudności tekstu: niski

1. Zastanów się czy testament jest potrzebny – kiedy napisać testament?

Gdy nie został sporządzony testament, dziedziczenie przebiega zgodnie z ustawą – jeżeli taki podział Ci odpowiada, nie ma potrzeby, by pisać testament.

O tym jak wygląda dziedziczenie ustawowe przeczytasz: https://zachowek.biz.pl/dziedziczenie-ustawowe/

Pamiętaj, że szczególnie w przypadku dzieci, każda zmiana ustawowego porządku może być źródłem wieloletniego konfliktu (same sprawy sądowe mogą trwać kilka lat). Przede wszystkim bliscy pominięci w testamencie, mogą podważać w sądzie samą ważność testamentu, a w kolejnej sprawie wnosić o zapłatę zachowku.

O tym czym jest zachowek przeczytasz w naszym artykule: https://legalden.pl/zachowek-wszystko-co-musisz-wiedziec-na-ten-temat/

Warto zastanowić się, czy nie poinformować spadkobierców o sporządzeniu testamentu – zaskoczenie związane z pominięciem w testamencie, połączone ze śmiercią bliskiej osoby, to zdecydowanie zbyt wiele emocji dla członków naszej rodziny.

Niekiedy lepszym rozwiązaniem niż napisanie testamentu, może być umowa o zrzeczenie się dziedziczenia.
W takiej umowie spadkobierca zrzeka się dziedziczenia – oznacza to, że nie będzie on brany pod uwagę przy dziedziczeniu. Tym sposobem już za życia możesz uporządkować sytuację dziedziczenia po Tobie. Zwykle w takiej umowie spadkobierca w zamian za zrzeczenie dostaje jakąś darowiznę.

Dokładny opis umowy o zrzeczenie się dziedziczenia znajdziecie tutaj: https://www.infor.pl/prawo/spadki/zasady-dziedziczenia/218495,Zrzeczenie-sie-dziedziczenia.html

2. Idź do notariusza – dlaczego warto sporządzić testament u notariusza?

Testament możesz oczywiście napisać odręcznie w domu. Jednak istnieje wiele powodów, by testament został spisany w notariusza:

  • Testament notarialny jest przechowywany u notariusza – Ty jako strona dostajesz tylko wypis, co oznacza, że takiego testamentu nie można zniszczyć, zgubić czy ukryć.
  • Podważenie testamentu notarialnego ze względu na brak świadomości sporządzającej go osoby jest prawie niemożliwe
  • Notariusz zadba o to, by do testamentu nie wpisano postanowień, które będą nieważne, niejasne lub niezgodne z Twoją wolą
  • Testament notarialny można bezpłatnie wpisać do Notarialnego Rejestru Testamentów (NORT). Dzięki temu każdy spadkobierca będzie mógł dotrzeć do testamentu, nawet jeżeli nie będzie wiedział, u którego notariusza został spisany.

Jedynym niewielkim minusem takiej formy testamentu jest jego koszt od 50 do 200 zł + VAT.

3. Zdobądź wiedzę – czym jest powołanie do dziedziczenia, zapis windykacyjny, odwołanie testamentu?

Przede wszystkim dziedziczenie w Polsce wygląda zupełnie inaczej niż w USA, a więc też inaczej niż w większości filmów 😊

W testamencie nie wymienia się rzeczy, które mają przypaść konkretnym osobom. Najważniejsza część testamentu, to wskazanie spadkobiercy lub kilku spadkobierców, którzy będą dziedziczyć cały majątek (tzw. powołanie do dziedziczenia).

Jeżeli chcesz, by jakaś konkretna rzecz trafiła do określonej osoby możesz skorzystać z zapisu windykacyjnego (lub ewentualnie z zapisu).
O zapisie windykacyjnym i zapisie zwykłym przeczytasz w tym artykule: https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zapis-windykacyjny-sposobem-przekazania-majatku-przez-spadkodawce

Testament możesz zmienić w dowolnym momencie. Pisząc nowy testament pamiętaj, aby odwołać poprzednie (inaczej sąd może mieć problemy starając się zrozumieć czy nowy testament zmienia poprzedni testament w całości czy tylko w części).

4. Wydziedzicz, ale tylko, jeżeli masz powód – kiedy można wydziedziczyć?

Wydziedziczenie, to coś więcej niż samo pominięcie w testamencie. Wydziedziczenie to pozbawienie prawa do zachowku. W związku z tym nie ma sensu wydziedziczać osób, którym zachowek nie przysługuje.

Zgodnie z przepisami wydziedziczenie musi być dokonane w testamencie, wskazywać konkretną osobę oraz powód jej wydziedziczenia. Powody, które umożliwiają wydziedziczenie to:

  1. uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego
  2. dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci
  3. uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych

Trzeba pamiętać, że wydziedziczenie jest nieważne, jeśli spisujący testament przebaczy wydziedziczonemu. Przebaczenie może nastąpić w dowolny sposób i w dowolnym czasie (nawet przed samą śmiercią).

więcej o wydziedziczeniu przeczytasz w pkt 9 naszego artykułu o zachowku: https://legalden.pl/zachowek-wszystko-co-musisz-wiedziec-na-ten-temat/

5. Dowiedz się, czego nie możesz napisać

Tu jeszcze raz warto przypomnieć o zaletach testamentu notarialnego – notariusz odpowiada ze jego treść, więc szansa popełnienia błędu czy napisania testamentu w sposób niejasny jest minimalna.

Testament nie może zawierać woli więcej niż jednej osoby. Nawet małżeństwa mające wspólny majątek nie mogą mieć wspólnego testamentu – będzie on nieważny.

Nie wpisuj do testamentu warunków, ani terminów – czyli uzależnienia od spełnienia określonego warunku jak np. skończenie studiów lub osiągnięcie pełnoletniości. Takie postanowienia wywołują zbyt wiele wątpliwości.

Jeżeli wskażesz kogoś jako spadkobiercę i zrobisz to pod określonym warunkiem, to zgodnie z przepisami warunek jest nieważny, chyba że z testamentu wynika, że bez tego warunku spadkobierca nie zostałby powołany. To daje naprawdę duże pole do różnej interpretacji.

6. Na koniec – cele charytatywne?

Na koniec chciałbym zachęcić Cię, by dowiadując się jak napisać testament, zastanowił/a się nad tym, czy w ostatniej woli nie przeznaczyć choćby niewielkiej części Twojego majątku na cele charytatywne. Wiele osób decyduje się w ten właśnie sposób realizować swój ostatni dobry uczynek 😊

Jeżeli zdecydujesz się na taki krok, poinformuj o tym organizację, która chcesz wesprzeć.

Mamy nadzieję, że nasz artykuł dał Wam odpowiedź jak napisać testament i uchroni Was przed pułapkami prawa spadkowego.

Zachowek – wszystko co musisz wiedzieć na ten temat

Minut czytania: 9

Stopnień trudności tekstu: niski

1. Zachowek – czym jest?

Zgodnie z definicją, którą możemy znaleźć chociażby na Wikipedii – zachowek to „instytucja prawa spadkowego, mająca na celu ochronę najbliższych osób spadkodawcy przed dowolnym korzystaniem przez niego ze swobody testowania i rozporządzania jeszcze za życia swoim majątkiem w drodze darowizn”.

Ja opisałbym go jeszcze prościej: Prawo najbliższego do otrzymania określonej kwoty, gdy został pominięty w testamencie lub zmarły rozdał majątek przed śmiercią.

Przykłady, kiedy można żądać zachowku:

  • Rodzic wpisuje do testamentu jedynie jedno z dwójki dzieci.
  • Rodzic przed śmiercią daruje jednemu z dzieci mieszkanie, samochód i wszystkie oszczędności. Po śmierci rodzica okazuje się, że zmarły na koncie ma jedynie niewielkie oszczędności.
  • Ojciec trójki dorosłych dzieci przed śmiercią przekazuje dom organizacji pozarządowej zajmującej się wsparciem osób bezdomnych.

2. Zachowek – jaki jest jego cel?

Zachowek ogranicza prawo do dowolnego przekazania majątku w testamencie. Wprowadzając ten przepis uznano, że najbliżsi nie powinni zostać w pełni pominięci przy podziale majątku po zmarłym.

Prawo zmarłego do dysponowania swoim majątkiem zostało uznane za mniej ważne, niż więzy krwi i obowiązki z nich wynikające.

Czy jest to słuszne? Jako odpowiedź możemy jedynie napisać, że Trybunał Konstytucyjny kilkukrotnie potwierdzał konstytucyjność przepisów o zachowku, co skutecznie zamyka tę dyskusję. 😊

3. Zachowek – ile wynosi i jak określić jego wysokość?

Zachowek oblicza się w trzech etapach

Etap 1 – ustalamy, ile osób dziedziczyłoby po zmarłym bez testamentu

Zachowek to połowa udziału w spadku, który przypadałby przy dziedziczeniu ustawowym (2/3 gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy lub gdy jest małoletni). Przykład: jeżeli po zmarłym dziedziczą dwie dorosłe osoby, które są zdolne do pracy i jedna z nich została pominięta w testamencie, może ona dochodzić od drugiej 1/4 (czyli połowy połowy) kwoty stanowiącej podstawę do obliczenia zachowku, czyli substratu zachowku.

Etap 2 – ustalamy, ile wynosi substrat zachowku i mnożymy go przez  ułamek uzyskany w etapie 1.

Substrat zachowku =  wartość majątku zmarłego + część darowizn dokonanych za życia – długi zmarłego.

Majątek zmarłego to wszystkie nieruchomości (czyli domy, mieszkania, działki itp.), oszczędności, przedmioty (rzeczy ruchome) i prawa majątkowe, które zmarły pozostawił po sobie.

Wartość darowizn liczymy zgodnie z ich wartością w chwili śmierci spadkodawcy, a nie dokonania darowizny. Przykładowo mimo tego że dom przekazany 2005 roku miał wtedy wartość jedynie 200.000 zł, a teraz jest już warty blisko 1 milion złotych, do spadku dodajemy jego obecną wartość.

W przypadku osób będących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku (czyli tymi, którzy w tej sprawie dziedziczą lub mogą żądać zachowku), do udziału spadkowego zaliczamy wszystkie darowizny poza drobnymi darowiznami zwyczajowo przyjętymi.

W przypadku innych osób nie doliczamy także darowizn dokonanych przed więcej niż 10 laty od śmierci zmarłego.

Uwaga! Ograniczenie 10 lat nie obowiązuje w przypadku osób będących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku – jest to częsty błąd popełniany nie tylko przez autorów artykułów w Internecie, ale także prawników na salach sądowych.

Oznacza to, że nawet jeżeli spadkobierca otrzymał mieszkanie 30 lat temu, można uwzględnić jego wartość przy obliczaniu zachowku.

Etap 3 – od otrzymanej kwoty odejmujemy, to, co uprawniony do zachowku otrzymał do tej pory od zmarłego.

Zgodnie z przepisami musimy odjąć:

  • Darowizny i zapisy windykacyjne otrzymane przez uprawnionego do zachowku
  • Koszty wychowania i wykształcenia, jeżeli te koszty były ponadprzeciętne w tym środowisku

4. Zachowek – komu się należy?

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom zmarłego:

  • Zstępni to wszyscy potomkowie zmarłego (dzieci, wnuki itd.). Zachowek tak jak spadek przysługuje najpierw dzieciom zmarłego, a dopiero, jeżeli zmarli lub zostali wydziedziczeni – wnukom.
  • Małżonkowi zachowek nie przysługuje w przypadku orzeczonej przez sąd separacji lub rozwodu.
  • Rodzice mają prawo do żądania zachowku jedynie, gdy zmarły nie ma zstępnych (dzieci, wnucząt itd.).

5. Zachowek – jak dochodzić?

Zachowku można dochodzić w sądzie przez wniesienie pozwu. Z tego względu trzeba liczyć się z opłatą sądową oraz w przypadku korzystania z pomocy prawnika, także wynagrodzeniem za jego usługi.

Opłata sądowa jest uzależniona od wysokości zachowku i co do zasady jest to 5% wysokości zachowku, którego dochodzimy. Warto pamiętać, że opłatę w przypadku wygranej odzyskujemy od pozwanego.

Sprawę można także rozwiązać polubownie –  zawierając ugodę pomiędzy stronami. Jest to bardzo dobre wyjście z sytuacji, bo daje zdecydowanie większą szansę zachowania dobrych relacji rodzinnych. Niestety ze względu na brak zrozumienia dla prawa do zachowku, szanse na ugodę są zwykle niewielkie.

6. Zachowek – kto odpowiada? Zachowek a darowizna. Czy można dochodzić zachowku od darowizny?

Za zachowek odpowiada:

1) Spadkobierca

2) Osoba, na którą zmarły dokonał zapisu windykacyjnego w testamencie

3) Osoba, która otrzymała darowiznę od zmarłego za jego życia

Kolejność na tej liście nie jest przypadkowa. Zachowku od osoby z wyższym numerem możemy dochodzić, jedynie jeżeli nie da się uzyskać go od osób z niższymi numerami.

Zachowek płaci zwykle spadkobierca, czyli osoba, która otrzymała spadek.

Jeżeli nie jest możliwe uzyskanie zachowku (w całości lub w części) od spadkobiercy, zachowku można dochodzić od osoby na rzecz, której dokonano zapisu windykacyjnego.

Jeżeli i to nie jest możliwe, zachowku można domagać się od osoby, która otrzymała darowiznę od zmarłego.

7. Ograniczenie odpowiedzialności za zachowek

Każda z osób wymienionych w powyższym punkcie, odpowiada tylko do wysokości zachowku, jaki sama by otrzymała (niestety przy sprawie o zachowek musimy pogodzić się z naprawdę dużą ilością liczenia).

8. Zachowek – przedawnienie. Kiedy przedawnia się zachowek?

Zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od:

  • Ogłoszenia testamentu – w przypadku dochodzenia zachowku od spadkobiercy
  • Śmierci spadkodawcy (osoby zmarłej po się dziedziczy) – w przypadku dochodzenia zachowku od osoby, na którą zmarły dokonał zapisu windykacyjnego lub osoby, która otrzymała od niego darowiznę za życia.

9. Kiedy nie należy się zachowek:

A. Zachowek a wydziedziczenie

Wydziedziczenie to właśnie pozbawienie prawa do zachowku.

Co ważne wydziedziczenie musi zostać wpisane w testamencie wraz z podaniem uzasadnienia.

Przepisy wprost wskazują, jakie zachowanie może uzasadnić wydziedziczenie. Uprawniony do zachowku może zostać wydziedziczony jeżeli:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wydziedziczenie sprawia, że daną osobę traktuje się jako zmarłą. Oznacza to, że zachowku będą mogły żądać jego dzieci.

B. Niegodność dziedziczenia

Zachowku nie otrzyma także osoba, którą sąd uzna za niegodną dziedziczenia. Zgodnie z art. 928 kodeksu cywilnego, sąd za niegodną dziedziczenia może uznać tylko osobę, która:

1) dopuściła się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;

2) podstępem lub groźbą nakłoniła spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodziła mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

3) umyślnie ukryła lub zniszczyła testament spadkodawcy, podrobiła lub przerobiła jego testament albo świadomie skorzystała z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

C. Zasady współżycia społecznego – art. 5 kodeksu cywilnego

Jeżeli przyznanie zachowku w danej sprawie byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego lub z samym celem zachowku, sąd może nie przyznać zachowku lub obniżyć jego wysokość. O celu zachowku pisaliśmy w pkt 2 tego artykułu.

Przykład sytuacji, w której zachowek można obniżyć: Sąd Najwyższy orzekł, że jest to możliwe, jeśli przyznanie zachowku obrażałoby moralność czy poczucie sprawiedliwości.

i to (prawie) wszystko…

Mamy nadzieję, że nasz artykuł odpowiedział na wszystkie Wasze pytania i w przystępny sposób pozwolił Wam na zrozumienie czym jest zachowek.

Wiele wartościowych i bardzo szczegółowych porad na temat zachowku znajdziecie na blogu adwokata Iwo Klisz z Wrocławia: https://zachowek.biz.pl/

5 zasad jak stworzyć regulamin

Jak już wiecie – uważam, że regulamin powinien być krótki. Czas poznać mój przepis na to, jak stworzyć regulamin idealny – zwłaszcza, jeśli tworzysz regulamin współpracy z wolontariuszami.

Zasada nr 1 – nie szykuj się na wojnę

Jeżeli piszesz regulamin programu dla wolontariuszy, nie traktujcie ich jak swoich wrogów. Nawet, jeżeli miałaby trafić się problematyczna osoba, którą potencjalnie można „zneutralizować” dodatkowym zapisem w regulaminie, to zapewniam Was, że za każdym razem znajdzie ona kolejny pretekst, by w taki czy inny
sposób wywołać sytuację konfliktową.
Co więcej, nawet jeżeli uda Wam się wygrać starcie z jedną taką osobą, to ryzykujecie, że w wyniku wdania się w tę rywalizację, utracicie innych wolontariuszy, którzy naprawdę chcą poświęcić się, by zaangażować się w Wasz projekt.

Chyba nie muszę Was przekonywać, co (i kto) jest w tej sytuacji ważniejsze, prawda?

Tworzenie regulaminu obejmującego każdy możliwy przypadek konfliktu z odbiorcą pasuje bardziej do zakładu karnego i jego relacji z osadzonymi, niż do organizacji pozarządowej chcącej ułożyć ramy współpracy z jej wolontariuszami. W teorii wydaje się to całkowicie oczywiste, jednak praktyka potrafi bardzo zaskoczyć – w wielu przypadkach pracownicy organizacji pozarządowych (ale także i ich prawnicy) zapominają, że regulamin programu wolontariackiego powinien w sposób znaczący różnić się od regulaminu typowej komercyjnej usługi.

Zastanówcie się, jakie ukryte „koszty” ponosicie kładąc kolejne kłody pod nogi Waszych wolontariuszy… Ciekawy przykład potwierdzający zasadność stawiania sobie takich pytań płynie z raczej niespodziewanego miejsca – wielkich korporacji takich jak Ikea czy Amazon. Po wielu latach wzrostu wydatków na obsługę reklamacji władze korporacji doszły do wniosku, że najlepszą jest metodą jest je po prostu uwzględniać. Szczegółowe kalkulacje wykazały, że koszty obsługi reklamacji (m.in. koszty utrzymania pracowników) są wyższe niż uwzględnianie (niemal) wszystkich reklamacji.

Zasada nr 2 – przejrzysty podział


To, że każdy może skorzystać z opcji „CTRL+F” nie zwalnia nas z tego, by regulamin był przejrzysty. Najlepiej służy do tego podzielenie go na opatrzone tytułem rozdziały, których punkty będą dotyczyły konkretnych kwestii. A jeżeli uda się jeszcze nadać tytuł także każdemu z punktów w rozdziale, Wasz
regulamin jeszcze więcej na tym zyska. Jak to powinno wyglądać w praktyce – polecam przyjrzeć się regulaminowi programu Projektor – wolontariat studencki.

Zobacz regulamin Programu PROJEKTOR – wolontariat studencki

Regulamin nie jest krótki i całościowo opisuje rozbudowany program wolontariacki. Niemniej jednak znalezienie interesującego nas fragmentu nie powinno sprawić jakiegokolwiek problemu, gdyż został on podzielony w sposób jasny i przejrzysty.

Zasada nr 3 – skrócona treść, czyli esencja


Nie zawsze jest to rozwiązanie potrzebne, a przez niektórych może zostać uznane za zachęcające do nieczytania pozostałej części regulaminu, jednakże pozwoli ono dopilnować, że przynajmniej z częścią regulaminu zapozna się znaczna część użytkowników. Przyznajcie, że pewne zapisy regulaminu mają kluczowe znaczenie i nie chcielibyście, by któryś z wolontariuszy ich nie przeczytał. Esencja może zostać umieszczona na początku regulaminu, jednak swoją rolę pełni najlepiej, gdy jest w całości wyświetlana przed akceptacją treści regulaminu (bez konieczności wchodzenia w treść regulaminu).


Ciekawy trend pojawił się w niektórych sklepach internetowych, które skrót regulaminu prezentują w
formie infografiki.


Zasada nr 4 – prosta forma język i formy uproszczone takie jak grafiki, tabele, wykresy


Na całym świecie język prawniczy (szczególnie ten kierowany do konsumentów) ewoluuje w stronę mniej skomplikowanego i zbliżonego do języka codziennego. Jako przykład mogą służyć umowy zawierane w języku angielskim, jak i całe prawo unijne, które stara się posługiwać słownictwem pozwalającym na zapoznanie się z aktami prawnymi niemal każdemu obywatelowi.

Zdania powinny być zrozumiałe a nie piękne i wielokrotnie złożone. Język przystępny a nie uciążliwy (bez „niniejszych”, „rzeczonych”, „rzekomych” czy „rekapitulowania”). Badania jednoznacznie pokazują, iż jako społeczeństwo przechodzimy coraz bardziej na komunikację obrazkową – pozwala ona na przekazanie treści znacznie bardziej efektywnie niż pismo. Jednym
słowem wszystko co może przedstawić wykres, grafika, czy tabela, ma zniknąć z naszego regulaminu jako tekst i zostać zastąpione odpowiednią formą uproszczoną.


Zobacz, jak wygląda cześć warunków korzystania z Youtube dotycząca „zasad i bezpieczeństwa”


Tyle trudnych treści przekazanych w tak łatwy sposób, a wszystko dzięki grafikom, prostemu językowi
i skróconym informacjom (których pełna treść dostępna jest pod łatwo dostępnym linkiem.

Zasada nr 5 – brak niepotrzebnych zapisów


Z dobrym regulaminem jest jak z dobrą prezentacją – jest w nim tylko to co być musi. Każdy fragment tekstu ma czemuś służyć i jeżeli tak nie jest to należy go usunąć! Chyba nie myślicie, że bez zapisu „w pozostałym zakresie zastosowanie znajdują przepisy prawa powszechnie obowiązującego”, te przepisy zastosowania nie znajdą, prawda? Co więcej nawet, gdy tak napiszecie, a przepisy te będą regulowały pewne kwestie inaczej niż Wasz regulamin, to zapewniam Was, że one i tak tę walkę wygrają. Przeczytajcie Wasz regulamin raz jeszcze i uczciwie zastanówcie się, które fragmenty mogę odciążyć regulamin.

Czas na Was!

Mam nadzieję, że te 5 zasad, jak stworzyć regulamin, który będzie przydatny zarówno dla Was, jak i dla odbiorców Waszych działań – przyda Wam się przy tworzeniu Waszych zbiorów zasad. Jeśli macie pytania – dajcie znać!

Photo by Dylan Gillis on Unsplash

Dlaczego regulamin powinien być krótki?

Będąc prawnikiem mam niestety tę przypadłość, że gdy chce skorzystać z jakiejś usługi lub przystąpić do jakiegoś przedsięwzięcia, zaczynam od zapoznania się z regulaminem. Ktokolwiek zabierał się do próby czytania jakiegokolwiek regulaminu już mi współczuje. Skoro wiem, że czeka mnie naprawdę ciężka przeprawa, to dlaczego to robię? Niestety cały czas wierzę, że regulaminy służą swojej pierwotnej funkcji…

Do czego służy regulamin?

Regulaminy powstały po to, by ustalić pewne ramy usługi czy przedsięwzięcia – obowiązki zarówno organizatora jak i odbiorcy, czyli po prostu by być naszym przewodnikiem po współpracy. Jak jednak niestety to często bywa, negatywne doświadczenia doprowadziły do wypaczenia podstawowej funkcji regulaminów, sprawiając, że stały się one w istocie zabezpieczeniem każdej możliwej sytuacji konfliktowej z odbiorcą. Przez to regulaminy są zbyt długie, a w konsekwencji nikt (poza mną) ich nie czyta. Jako dowód można przytoczyć badanie Deloitte z 2017 r., zgodnie z którym ponad 91% konsumentów w USA nie
czyta regulaminów
.

Dlaczego warto pisać regulaminy, które ludzie będą czytać?

Po pierwsze dlatego, że chcesz by Twoja organizacja była postrzegana jako przyjazna i otwarta na współpracę, a nie czyhająca na każdy błąd odbiorcy regulaminu. Pomyśl jak w Ty w swoim życiu reagujesz na regulamin do umowy rachunku bankowego, który ma 20 stron – wiesz, że oni coś kombinują… Proste zasady współpracy (w tym krótki i przejrzysty regulamin) oznaczają, że nie masz nic do ukrycia, a Twoje intencje są po prostu szczere.

Chcesz wiedzieć, jak stworzyć regulamin np. swojego programu wolontariackiego? Sprawdź mój kolejny wpis http://legalden.pl/jak-stworzyc-regulamin

Photo by Kimberly Farmer on Unsplash