28 pa\u017adziernika 2025 roku, Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt ustawy o asystencji osobistej os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Po latach intensywnych debat, konsultacji i nieustaj\u0105cego zaanga\u017cowania \u015brodowisk os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, projekt Ustawy o asystencji osobistej wreszcie nabiera konkretnego kszta\u0142tu. Jest to moment prze\u0142omowy, kt\u00f3ry ma szans\u0119 systemowo uregulowa\u0107 wsparcie dla szerokiej grupy beneficjent\u00f3w, przenosz\u0105c je z poziomu lokalnych program\u00f3w projektowych na grunt og\u00f3lnopolskiego, ustawowego rozwi\u0105zania. Warto zatem przyjrze\u0107 si\u0119 kluczowym za\u0142o\u017ceniom tego projektu, zrozumie\u0107 przyczyny jego d\u0142ugotrwa\u0142ego procesu legislacyjnego oraz zastanowi\u0107 si\u0119 nad potencjalnymi wyzwaniami i lukami, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 w trakcie wdra\u017cania.<\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugotrwa\u0142y proces powstawania ustawy wynika\u0142 z kilku wzajemnie na siebie oddzia\u0142uj\u0105cych czynnik\u00f3w. Przede wszystkim, systemowe uregulowanie asystencji osobistej wymaga\u0142o nie tylko precyzyjnego okre\u015blenia godzin wsparcia czy stawek, ale przede wszystkim konieczno\u015bci usankcjonowania prawnego zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi zobowi\u0105zaniami. Oznacza\u0142o to konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia szerokich konsultacji spo\u0142ecznych z udzia\u0142em samorz\u0105d\u00f3w, ekspert\u00f3w, a przede wszystkim samych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami i organizacji pozarz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n
Co istotne, wyzwaniem by\u0142a r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015b\u0107 zapewnienia trwa\u0142ego i stabilnego finansowania oraz stworzenia mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 jednolit\u0105 realizacj\u0119 us\u0142ugi w ca\u0142ym kraju, bez wzgl\u0119du na zamo\u017cno\u015b\u0107 czy specyfik\u0119 lokaln\u0105 danego regionu. Dodatkowym czynnikiem op\u00f3\u017aniaj\u0105cym by\u0142y pojawiaj\u0105ce si\u0119 r\u00f3\u017cne wersje projekt\u00f3w (rz\u0105dowy, prezydencki, poselski) oraz z\u0142o\u017cone i czasoch\u0142onne negocjacje mi\u0119dzyresortowe, co \u0142\u0105cznie sprawi\u0142o, \u017ce droga od koncepcji do gotowego projektu by\u0142a znacznie d\u0142u\u017csza ni\u017c pierwotnie zak\u0142adano.<\/p>\n\n\n\n
Projekt ustawy wprowadza szereg konkretnych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 sta\u0107 si\u0119 filarami nowego systemu asystencji osobistej.<\/p>\n\n\n\n
Zakres i liczba godzin<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ustawa docelowo ma obj\u0105\u0107 oko\u0142o 100 000 os\u00f3b<\/strong>. G\u0142\u00f3wn\u0105 grup\u0105 beneficjent\u00f3w b\u0119d\u0105 osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 w wieku od 18 do 65 lat<\/strong>. Kluczowym elementem jest elastyczny zakres wsparcia: planuje si\u0119, \u017ce liczba godzin asystencji b\u0119dzie wynosi\u0142a od 20 do imponuj\u0105cych 240 godzin miesi\u0119cznie<\/strong>, a konkretny wymiar wsparcia b\u0119dzie ustalany indywidualnie w zale\u017cno\u015bci od stopnia i charakteru potrzeb danej osoby.<\/p>\n\n\n\n Warunki realizacji i wyb\u00f3r<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wprowadzona zostanie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru wykonawcy us\u0142ugi. Osoba z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 b\u0119dzie mog\u0142a zdecydowa\u0107, czy us\u0142uga ma by\u0107 realizowana przez samorz\u0105d czy te\u017c przez organizacj\u0119 pozarz\u0105dow\u0105 (NGO), a tak\u017ce b\u0119dzie mia\u0142a prawo do wyboru konkretnego asystenta. Asystenci, kt\u00f3rych wynagrodzenie ma wynosi\u0107 od 49 do 55 z\u0142 brutto za godzin\u0119 (stawki na moment publikacji projektu), maj\u0105 podlega\u0107 weryfikacji i przechodzi\u0107 specjalistyczne szkolenia. Przewidziane jest r\u00f3wnie\u017c utworzenie rejestru realizator\u00f3w us\u0142ugi, co ma zapewni\u0107 standaryzacj\u0119 i monitorowanie jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Harmonogram wdro\u017cenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zak\u0142ada si\u0119, \u017ce projekt wejdzie w \u017cycie z pewnym op\u00f3\u017anieniem w stosunku do oczekiwa\u0144. Wnioski o asystencj\u0119 osobist\u0105 maj\u0105 by\u0107 przyjmowane od 1 stycznia 2027 roku<\/strong>, natomiast faktyczne uruchomienie us\u0142ugi planowane jest od kwietnia 2027 roku<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jedn\u0105 z najbardziej pal\u0105cych kwestii i zarazem najwi\u0119kszym wyzwaniem krytycznym projektu jest ograniczenie wiekowe dla pierwotnych beneficjent\u00f3w. Ustawa koncentruje si\u0119 na osobach w przedziale 18\u201365 lat. Cho\u0107 istniej\u0105 zapisy pozwalaj\u0105ce na kontynuacj\u0119 wsparcia dla tych, kt\u00f3rzy nabyli do niego prawo przed uko\u0144czeniem 65. roku \u017cycia, wci\u0105\u017c pozostaje nieuregulowana kwestia os\u00f3b starszych (powy\u017cej 65 lat), u kt\u00f3rych niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 powsta\u0142a po osi\u0105gni\u0119ciu tego wieku.<\/p>\n\n\n\n Brak kompleksowego i systemowego rozwi\u0105zania dla tej grupy demograficznej, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c w du\u017cej mierze potrzebuje asystencji osobistej, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powstania luki w systemie<\/strong>. W praktyce oznacza to, \u017ce osoby starsze z nowo nabyt\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 mog\u0105 by\u0107 zmuszone do korzystania z mniej dostosowanych form wsparcia, co stoi w sprzeczno\u015bci z ide\u0105 uniwersalnej dost\u0119pno\u015bci i godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wej\u015bcie w \u017cycie ustawy nie umniejszy, a wr\u0119cz wzmocni kluczow\u0105 rol\u0119 organizacji pozarz\u0105dowych. Do tej pory to w\u0142a\u015bnie one cz\u0119sto pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 \u201eratunkow\u0105\u201d, realizuj\u0105c us\u0142ugi asystencji w skali lokalnej, projektowo i czasowo, wype\u0142niaj\u0105c tym samym luk\u0119 systemow\u0105.<\/p>\n\n\n\n W nowym systemie, organizacje pozarz\u0105dowe stan\u0105 si\u0119 r\u00f3wnorz\u0119dnymi wykonawcami us\u0142ug obok samorz\u0105d\u00f3w. Ich rola b\u0119dzie niezast\u0105piona zar\u00f3wno w bezpo\u015bredniej realizacji wsparcia, jak i w procesie szkolenia, rekrutacji oraz monitorowania jako\u015bci pracy asystent\u00f3w. Zaanga\u017cowanie silnego sektora pozarz\u0105dowego z jego do\u015bwiadczeniem i zaufaniem w \u015brodowisku os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami b\u0119dzie kluczowe dla zagwarantowania powszechnej dost\u0119pno\u015bci us\u0142ugi w ka\u017cdym powiecie oraz dla utrzymania wysokich standard\u00f3w pracy, szczeg\u00f3lnie w pocz\u0105tkowym, trudnym okresie wdra\u017cania.<\/p>\n\n\n\n Mimo \u017ce projekt ustawy stanowi ogromny krok naprz\u00f3d, nie jest wolny od uwag krytycznych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dalszej uwagi:<\/p>\n\n\n\n Projekt ustawy o asystencji osobistej, po przyj\u0119ciu przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w, wkracza w kluczow\u0105 faz\u0119 procesu legislacyjnego, kt\u00f3ry jest niezb\u0119dny do jej finalnego uchwalenia i wej\u015bcia w \u017cycie. Teraz czeka go \u015bcie\u017cka parlamentarna: najpierw trafi do Sejmu, gdzie odb\u0119dzie si\u0119 pierwsze czytanie, g\u0142\u00f3wnie w odpowiednich komisjach, a nast\u0119pnie zostanie poddany pod g\u0142osowanie na posiedzeniu plenarnym izby. Po pomy\u015blnym przeg\u0142osowaniu, dokument zostanie przekazany do Senatu, kt\u00f3ry ma prawo wniesienia poprawek lub przyj\u0119cia ustawy w brzmieniu uchwalonym przez Sejm. Ostatnim etapem jest przekazanie przyj\u0119tej przez obie izby ustawy Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do podpisu, co jest warunkiem koniecznym do jej og\u0142oszenia w Dzienniku Ustaw \u2013 dopiero wtedy ustawa o asystencji osobistej stanie si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105cym prawem, rozpoczynaj\u0105c tym samym d\u0142ugo oczekiwane zmiany w systemie wsparcia.<\/p>\n\n\n\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 28 pa\u017adziernika 2025 roku, Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt ustawy o asystencji osobistej os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Po latach intensywnych debat, konsultacji i nieustaj\u0105cego zaanga\u017cowania \u015brodowisk os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, projekt Ustawy o asystencji osobistej wreszcie nabiera konkretnego kszta\u0142tu. Jest to moment prze\u0142omowy, kt\u00f3ry ma szans\u0119 systemowo uregulowa\u0107 wsparcie dla szerokiej grupy beneficjent\u00f3w, przenosz\u0105c je z poziomu lokalnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":11307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[1855,1854,1853],"ppma_author":[1328],"class_list":["post-11306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biznes","tag-asystencja-osobista","tag-ustawa-o-asystencji-osobistej","tag-zmiana-prawa"],"acf":[],"authors":[{"term_id":1328,"user_id":7,"is_guest":0,"slug":"natalia-krajewska","display_name":"Natalia Kwiatkowska","avatar_url":{"url":"https:\/\/legalden.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Legalden-2025-6366-scaled-e1742571648165.jpg","url2x":"https:\/\/legalden.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Legalden-2025-6366-scaled-e1742571648165.jpg"},"author_category":"","first_name":"Natalia","last_name":"Kwiatkowska","user_url":"","job_title":"prawo pracy | Standardy Ochrony Ma\u0142oletnich","telefon":"","mail":"natalia.kwiatkowska@legalden.pl","foto":"","tiktok":"","youtube":"","linkedin":"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/natalia-kwiatkowska-a9473a168\/","instagram":"","twitter":"","facebook":"","description":"Adwokat i absolwentka studi\u00f3w prawniczych na WPiA Uniwersytetu Warszawskiego oraz studi\u00f3w podyplomowych na kierunku Prawo pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych (kadry i p\u0142ace) na Uczelni \u0141azarskiego. Posiada do\u015bwiadczenie w bie\u017c\u0105cej obs\u0142udze prawnej polskich, jak i zagranicznych podmiot\u00f3w, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z przedsi\u0119biorcami, oraz organizacjami pozarz\u0105dowymi. Specjalizuje si\u0119 w doradztwie z zakresu prawa pracy i compliance, gdzie opracowuje i wdra\u017ca umowy, regulaminy oraz wewn\u0119trzne polityki, zapewniaj\u0105c zgodno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 firm z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami. Jej praktyka obejmuje r\u00f3wnie\u017c wsparcie prawne NGO oraz szkolenia z prawa pracy, wolontariatu pracowniczego, a tak\u017ce nowelizacji kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, znanej jako \u201eUstawa Kamilka\u201d."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11306"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/legalden.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=11306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Co z osobami 65+? <\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Rola organizacji pozarz\u0105dowych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
W\u0105tpliwo\u015bci i uwagi krytyczne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Co dalej?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n