W sierpniu 2024 roku zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 tzw. „Ustawa Kamilka”, czyli nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego oraz innych ustaw, maj\u0105ca na celu wzmocnienie ochrony dzieci przed przemoc\u0105 i zaniedbaniem. Ta znacz\u0105ca zmiana w polskim systemie prawnym wywo\u0142a\u0142a wiele pyta\u0144 i w\u0105tpliwo\u015bci, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d organizator\u00f3w aktywno\u015bci dla dzieci, rodzic\u00f3w, opiekun\u00f3w i pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy musz\u0105 przechodzi\u0107 weryfikacj\u0119. Poni\u017cej przedstawiam odpowiedzi na najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania zwi\u0105zane z tym aktem prawnym.<\/p>\n\n\n\n
SOM musz\u0105 by\u0107 wdro\u017cone przez wszystkie instytucje i organizacje, kt\u00f3re maj\u0105 bezpo\u015bredni kontakt z dzie\u0107mi. Obejmuje to plac\u00f3wki edukacyjne (szko\u0142y, przedszkola), plac\u00f3wki opieku\u0144czo-wychowawcze, organizacje pozarz\u0105dowe dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz dzieci, a tak\u017ce instytucje kultury, sportu, zdrowia oraz wszelkie inne podmioty, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 us\u0142ugi na rzecz ma\u0142oletnich. Obowi\u0105zek ten dotyczy zar\u00f3wno podmiot\u00f3w publicznych, jak i prywatnych. Ustawa wskazuj\u0119 aby SOM powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c w obiektach noclegowych, gdzie mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 dzieci (hotele, o\u015brodki wypoczynkowe, pensjonaty i inne).<\/p>\n\n\n\n
Weryfikacji powinni podlega\u0107 wszyscy pracownicy oraz wsp\u00f3\u0142pracownicy, kt\u00f3rzy maj\u0105 bezpo\u015bredni kontakt z dzie\u0107mi. Obejmuje to nie tylko nauczycieli czy opiekun\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c osoby prowadz\u0105ce zaj\u0119cia dodatkowe, trener\u00f3w sportowych i wolontariuszy. Kluczowe jest, aby weryfikacja obj\u0119\u0142a ka\u017cdego, kto mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo i dobrostan dzieci.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie \u201eUstawy Kamilka\u201d istotnym elementem weryfikacji os\u00f3b maj\u0105cych kontakt z dzie\u0107mi jest podw\u00f3jna kontrola w dw\u00f3ch rejestrach: Krajowym Rejestrze Karnym (KRK) oraz Rejestrze Sprawc\u00f3w Przest\u0119pstw na Tle Seksualnym (RSPTS). Ta podw\u00f3jna weryfikacja ma na celu zapobieganie sytuacjom, w kt\u00f3rych osoby karane lub skazane za przest\u0119pstwa mog\u0142yby pracowa\u0107 lub przebywa\u0107 w otoczeniu dzieci, co zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo najm\u0142odszych. Pracodawcy lub osoby odpowiedzialne za rekrutacj\u0119 musz\u0105 uzyska\u0107 za\u015bwiadczenia z KRK oraz przeprowadzi\u0107 kontrol\u0119 w RSPTS. Osoby aplikuj\u0105ce o prac\u0119 lub wolontariat w miejscach zwi\u0105zanych z opiek\u0105 nad dzie\u0107mi s\u0105 zobowi\u0105zane dostarczy\u0107 za\u015bwiadczenie o niekaralno\u015bci z KRK oraz przej\u015b\u0107 weryfikacj\u0119 pod k\u0105tem przest\u0119pstw seksualnych w RSPTS. Je\u017celi w trakcie weryfikacji oka\u017ce si\u0119, \u017ce osoba figuruje w KRK lub RSPTS, nie mo\u017ce ona podj\u0105\u0107 pracy ani dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zanej z opiek\u0105 nad dzie\u0107mi. Pracodawca ma obowi\u0105zek odm\u00f3wi\u0107 zatrudnienia lub natychmiastowo rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119 z tak\u0105 osob\u0105. Podw\u00f3jna weryfikacja w KRK i RSPTS jest kluczowym elementem prewencji, kt\u00f3ry ma na celu eliminacj\u0119 ryzyka zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z przemoc\u0105 i przest\u0119pstwami w otoczeniu dzieci. <\/p>\n\n\n\n
Obowi\u0105zek weryfikacji personelu w zakresie zgodno\u015bci z nowymi SOM wszed\u0142 w \u017cycie od dnia 15 lutego 2024 roku. Wszystkie organizacje i instytucje zobowi\u0105zane s\u0105 do niezw\u0142ocznego rozpocz\u0119cia procesu weryfikacji os\u00f3b, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y prac\u0119\/wolontariat po 15 lutego 2024 roku. Bez znaczenia jest tutaj forma zatrudnienia. Bez wzgl\u0119du na to jak\u0105 zawarli\u015bmy umow\u0119 lub porozumienie (umowa o prac\u0119, umowa zlecenia, porozumienie wolontariackie, inne) na podmiocie organizuj\u0105cym dzia\u0142alno\u015b\u0107 z dzie\u0107mi spoczywa obowi\u0105zek weryfikacji.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cda organizacja zobowi\u0105zana w jest do opracowania i wdro\u017cenia szeregu dokument\u00f3w oraz procedur, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ochron\u0119 ma\u0142oletnich. S\u0105 to m.in.:<\/p>\n\n\n\n
Niewprowadzenie wymaganych SOM w organizacji mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi konsekwencjami prawnymi, w tym karami finansowymi, a nawet odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105 dla os\u00f3b zarz\u0105dzaj\u0105cych.
W przypadku ujawnienia zaniedba\u0144, kt\u00f3re mog\u0142y przyczyni\u0107 si\u0119 do nara\u017cenia dzieci na niebezpiecze\u0144stwo, organizacja mo\u017ce zosta\u0107 poddana kontroli ze strony odpowiednich organ\u00f3w, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych dla niej konsekwencji.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi jeszcze nie opracowa\u0142e\u015b Standard\u00f3w Ochrony Ma\u0142oletnich w swojej instytucji lub potrzebujesz wsparcia w tym temacie, wype\u0142nij poni\u017cszy formularz.<\/p>\n\n\n\n\t\t