Dzi\u015b mija dok\u0142adnie dwa miesi\u0105ce od wprowadzenia wszystkich przepis\u00f3w nowelizacji kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, znanej jako \u201eUstawa Kamilka\u201d. Cho\u0107 od samego pocz\u0105tku zapowiadano, \u017ce wprowadzenie tych zmian b\u0119dzie krokiem milowym w ochronie dzieci przed przemoc\u0105 w Polsce, to wiele os\u00f3b z niepokojem pyta, jak wygl\u0105da sytuacja na dzie\u0144 15 pa\u017adziernika 2024.<\/p>\n\n\n\n
Przepisy ustawy, kt\u00f3re mia\u0142y na celu usprawnienie procedur zwi\u0105zanych z ochron\u0105 dzieci, zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 15 sierpnia, a ju\u017c od tego momentu mia\u0142y si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 kontrole. Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) zapowiedzia\u0142o, \u017ce od 1 pa\u017adziernika kontrolowane b\u0119d\u0105 szko\u0142y w ca\u0142ej Polsce. G\u0142\u00f3wnym celem tych kontroli ma by\u0107 wsparcie nauczycieli i pedagog\u00f3w, a nie karanie ich za ewentualne niedoci\u0105gni\u0119cia w zakresie nowych obowi\u0105zk\u00f3w. To pozytywny sygna\u0142, bo zamiast represji stawia si\u0119 na edukacj\u0119 i pomoc w zrozumieniu skomplikowanych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Nadinterpretacja przepis\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pomimo wsparcia, jakie obiecano szko\u0142om, w praktyce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wiele plac\u00f3wek ma trudno\u015bci z w\u0142a\u015bciw\u0105 interpretacj\u0105 nowych regulacji, czego dowodem jest stworzenie przez MEN specjalnej bazy pyta\u0144 i odpowiedzi, kt\u00f3ra jest dost\u0119pna online. Szko\u0142y, ale tak\u017ce inne plac\u00f3wki, kt\u00f3re maj\u0105 kontakt z dzie\u0107mi zg\u0142aszaj\u0105 problemy, wskazuj\u0105c na niejednoznaczno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych przepis\u00f3w, co niestety prowadzi bardzo cz\u0119sto do ich nadinterpretacji.<\/p>\n\n\n\n Z tre\u015bci pyta\u0144 nap\u0142ywaj\u0105cych do MEN mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce pracownicy cz\u0119sto zbyt dos\u0142ownie lub przesadnie staraj\u0105 si\u0119 stosowa\u0107 nowe przepisy. Cz\u0119sto to, co mia\u0142o by\u0107 u\u0142atwieniem i wsparciem, prowadzi do zb\u0119dnych komplikacji. Przyk\u0142adem tego jest kilka pyta\u0144 z ww. bazy:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Baza pyta\u0144 i odpowiedzi stworzona przez Ministerstwo ma na celu pom\u00f3c plac\u00f3wkom o\u015bwiatowym lepiej zrozumie\u0107 nowe przepisy i stosowa\u0107 je w praktyce bez nadmiernych obci\u0105\u017ce\u0144. Mo\u017cna j\u0105 znale\u017a\u0107 na stronie pod poni\u017cszym linkiem: https:\/\/www.gov.pl\/web\/sprawiedliwosc\/ustawa-kamilka-wyjasnienia-i-najczesciej-zadawane-pytania<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Co jeszcze musi si\u0119 zmieni\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nadinterpretacja przepis\u00f3w to nie wszystko. Mimo \u017ce \u201eUstawa Kamilka\u201d zwi\u0119kszy\u0142a ochron\u0119 dzieci, zapewniaj\u0105c lepsze narz\u0119dzia do zg\u0142aszania i weryfikowania sygna\u0142\u00f3w o zagro\u017ceniu, konieczne s\u0105 dalsze korekty. W szczeg\u00f3lno\u015bci problematyczne jest zbieranie i przetwarzanie danych osobowych. Prezes Urz\u0119du Ochrony Danych Osobowych (UODO) podkre\u015bli\u0142, \u017ce przepisy dotycz\u0105ce przetwarzania danych, zw\u0142aszcza wra\u017cliwych, s\u0105 nieprecyzyjne i mog\u0105 prowadzi\u0107 do naruszenia prawa do prywatno\u015bci. Wymagane jest doprecyzowanie zasad, na jakich dane s\u0105 zbierane, jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 przechowywane oraz kto ma do nich dost\u0119p. UODO wzywa do wprowadzenia rozwi\u0105za\u0144 zgodnych z RODO, aby unikn\u0105\u0107 nadmiernej ingerencji w \u017cycie prywatne os\u00f3b pracuj\u0105cych z dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n S<\/strong><\/p>\n\n\n\n ystem \u015bledzenia los\u00f3w dziecka<\/strong><\/p>\n\n\n\n Coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce przy temacie nowelizacji o stworzeniu \u201esystemu \u015bledzenia los\u00f3w dziecka\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142by realny i wymierny wp\u0142yw na skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017cb zaanga\u017cowanych w ochron\u0119 najm\u0142odszych. System ten s\u0142u\u017cy\u0142by wymianie informacji pomi\u0119dzy policj\u0105, pomoc\u0105 spo\u0142eczn\u0105, s\u0142u\u017cbami zdrowia i s\u0105dami, pozwoli\u0142by na lepsze monitorowanie sytuacji dziecka, zw\u0142aszcza w przypadku przeprowadzek lub innych kluczowych zmian w jego \u017cyciu. Dzi\u0119ki temu, mo\u017cliwe by\u0142oby szybsze reagowanie na zagro\u017cenia, co ma istotne znaczenie w przypadku rodzin, gdzie wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142y problemy zwi\u0105zane z przemoc\u0105.<\/p>\n\n\n\n Uproszczenie wykazu przest\u0119pstw<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie mniej istotne s\u0105 propozycje uproszczenia procedur dotycz\u0105cych wykazu przest\u0119pstw, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 prac\u0119 z dzie\u0107mi osobom skazanym za takie czyny. Obecnie przepisy przewiduj\u0105, \u017ce osoby skazane za przest\u0119pstwa seksualne wobec dzieci nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zatarcia skazania. Stworzenie jasnej listy przest\u0119pstw, kt\u00f3re wykluczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy z dzie\u0107mi, mog\u0142oby u\u0142atwi\u0107 proces rekrutacji i weryfikacji pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nadz\u00f3r nad pracownikami socjalnymi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eksperci zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na potrzeb\u0119 lepszego nadzoru nad gminnymi zespo\u0142ami interdyscyplinarnymi, kt\u00f3re obecnie odpowiadaj\u0105 za monitorowanie rodzin z problemami. Utworzenie centralnego systemu, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142by wymian\u0119 informacji mi\u0119dzy gminami i s\u0142u\u017cbami, mog\u0142oby zapewni\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nadzoru nad rodzinami nawet po zmianie miejsca zamieszkania dziecka. Dzi\u0119ki temu, nie dochodzi\u0142oby do sytuacji, w kt\u00f3rej rodziny przenosz\u0105ce si\u0119 do innej gminy znikaj\u0105 z radar\u00f3w s\u0142u\u017cb odpowiedzialnych za ich kontrol\u0119.<\/p>\n\n\n\n Czekaj\u0105c na nowelizacj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 wprowadzone zmiany mia\u0142y na celu usprawnienie ochrony dzieci, to wci\u0105\u017c wielu ekspert\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce przepisy wymagaj\u0105 dalszej nowelizacji. Procedury, cho\u0107 wa\u017cne, nadal s\u0105 zbyt skomplikowane, a ich stosowanie w praktyce wymaga jeszcze wielu poprawek. Ministerstwo zapowiada, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych miesi\u0119cy b\u0119d\u0105 prowadzone dalsze prace nad ulepszaniem ustawy.<\/p>\n\n\n\n Og\u00f3lnopolska kampania<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 kampani\u0119, kt\u00f3ra ma na celu kontynuacj\u0119 dyskusji na temat \u201eUstawy Kamilka\u201d. Kampania pt.: \u201eDzieci\u0144stwo bez Przemocy\u201d oficjalnie ruszy\u0142a 8 pa\u017adziernika 2024 roku. Jej g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem jest zwi\u0119kszenie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej na temat problemu przemocy wobec dzieci. Kampania skupia si\u0119 na dzia\u0142aniach edukacyjnych i medialnych, kt\u00f3re trwa\u0107 b\u0119d\u0105 do 19 listopada 2024 roku, kiedy to obchodzi si\u0119 Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Przeciwdzia\u0142ania Przemocy wobec Dzieci.<\/p>\n\n\n\n Kampanie maj\u0105 wspiera\u0107 zar\u00f3wno og\u00f3lnopolskie, jak i lokalne wydarzenia, kt\u00f3re maj\u0105 na celu zwi\u0119kszenie wiedzy o tym, jak reagowa\u0107 na przemoc wobec dzieci oraz wspiera\u0107 dzia\u0142ania legislacyjne i praktyczne w tej dziedzinie. Symbolem kampanii b\u0119dzie pod\u015bwietlenie budynk\u00f3w w ca\u0142ym kraju na czerwono podczas fina\u0142owego dnia 19 listopada 2024 roku.\u200b<\/p>\n\n\n\n To wa\u017cne i bardzo dobre dla spo\u0142ecze\u0144stwa, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o bezpiecze\u0144stwie najm\u0142odszych obywateli, a kampania ta jest kolejnym krokiem ku budowaniu \u015bwiadomo\u015bci i przeciwdzia\u0142aniu przemocy wobec dzieci w Polsce.<\/p>\n\n\n\n Co dalej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mimo wielu pozytywnych zmian, wprowadzenie \u201eUstawy Kamilka\u201d pokazuje, \u017ce ochrona dzieci przed przemoc\u0105 wymaga dalszych dzia\u0142a\u0144. Korekty przepis\u00f3w, uproszczenie procedur oraz lepsza ochrona danych osobowych to kluczowe obszary, kt\u00f3re wymagaj\u0105 uwagi. Systematyczne prace nad udoskonaleniem ustawy, wspierane kampaniami spo\u0142ecznymi, mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do stworzenia bardziej skutecznego systemu ochrony dzieci w Polsce.<\/p>\n\n\n\n Zach\u0119cam wszystkie organizacje wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z dzie\u0107mi, kt\u00f3re jeszcze nie wdro\u017cy\u0142y Standard\u00f3w Ochrony Ma\u0142oletnich, do jak najszybszego zapoznania si\u0119 z tematem i wprowadzenia odpowiednich procedur. Je\u015bli potrzebujecie wsparcia, ch\u0119tnie pomog\u0119 \u2013 zapraszam do kontaktu: natalia.kwiatkowska@legalden.pl<\/a>. Mo\u017cesz te\u017c wype\u0142ni\u0107 poni\u017cszy formularz a odezwiemy si\u0119 do CIebie jeszcze dzisiaj. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n\t\t\n