- Czy mobbing jest problemem w polskich firmach?
- Czy mobbing jest problemem w organizacjach pozarządowych?
- Jak wygląda mobbing?
- Co zakłada nowa definicja mobbingu?
- Jakie są przejawy mobbingu według nowego projektu?
- Co jest a co nie jest mobbingiem?
- Czym jest mobbing odwrócony?
- Jakie są obowiązki pracodawcy
- Czy polityka antymobbingowa w firmie wystarczy?
- Jak wyglądało tworzenie nowego projektu ustawy na temat mobbingu?
- Sprawdź dodatkowe materiały wideo
Czy mobbing jest problemem w polskich firmach?
Według raportu „Mobbing w polskim środowisku pracy” przygotowanego przez platformę ePsycholodzy.pl we współpracy z UCE RESEARCH (dane z 2024 r.), aż 41,4% pracowników w Polsce uważa się za ofiary mobbingu, a co szósty twierdzi, że doświadcza go niemal codziennie.
Czy mobbing jest problemem w organizacjach pozarządowych?
Dane zebrane przez Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego na przełomie 2024 i 2025 roku obnażają jednak drugie dno: 52% badanych osób w NGO doświadczyło zachowań o znamionach mobbingu.
- wiek i płeć jako bariera – 25,3% badanych doświadczyło gorszego traktowania ze względu na wiek, a 17,9% ze względu na płeć. Szczególnie narażone są młode kobiety, których kompetencje są systematycznie podważane lub ignorowane przez starszych stażem liderów.
- wykluczenie narodowościowe – w pytaniach otwartych raportu najczęściej przywoływaną przesłanką dyskryminacji była narodowość i język. Dotyczy to głównie Ukrainek i Ukraińców. Zakaz używania języków innych niż polski czy blokowanie awansów to praktyki, które w sektorze „równościowym” nigdy nie powinny mieć miejsca.
Przeczytaj więcej w artykule Najciemniej pod latarnią? Dlaczego fundacje potrzebują szkoleń na temat mobbingu i systemowych zmian
Jak wygląda mobbing?
Posluchaj rozmowy mecenas Karoliny Bogumił na antenie Pytania na Śniadanie.
Jeśli potrzebujesz naszej pomocy – zostaw dane
Co zakłada nowa definicja mobbingu
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, UD183
- Brak wymogu celu (intencji): Nie ma znaczenia, czy sprawca „chciał” źle, czy „taki ma styl zarządzania”. Liczy się obiektywny skutek dla pracownika i naruszenie jego godności.
- Włączenie „nakłaniania do mobbingu”: odpowiedzialność ponosi nie tylko bezpośredni sprawca, ale także osoba, która polecała lub zachęcała do takich zachowań.
- Wykluczenie zachowań incydentalnych: jednorazowy konflikt =/= mobbing
Jakie są przejawy mobbingu według nowego projektu?
Katalog otwarty przejawów mobbingu według nowego projektu to:
§ 4. Przejawami mobbingu są występujące samodzielnie lub łącznie, w szczególności:
1) upokarzanie lub uwłaczanie,
2) zastraszanie,
3) zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika,
4) nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika,
5) utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami, dostępu do koniecznych informacji,
6) izolowanie pracownika lub eliminowanie z zespołu – gdy przyjmują postać uporczywego nękania.
Co jest a co nie jest mobbingiem?
| Kategoria | Mobbingiem JEST | Mobbingiem NIE JEST | Co zmienia nowa ustawa |
| Charakter działań | Uporczywe nękanie. Zachowania powtarzające się lub stałe, nękające pracownika w czasie. | Jednorazowy incydent. Nawet jeśli naganny, nie jest mobbingiem (ale może być np. naruszeniem dóbr osobistych). | Precyzyjne odróżnienie stałego, powtarzającego się nękania od incydentów. |
| Relacje i godność | (Uporczywe) upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, poniżanie lub ośmieszanie pracownika. | Uzasadniona krytyka. Merytoryczna ocena pracy, nawet jeśli jest dla pracownika trudna. | Wprowadzenie „modelu racjonalnej ofiary” – oceniamy obiektywne fakty, a nie tylko subiektywne odczucia. |
| Kompetencje i ocena | Zaniżanie oceny przydatności do pracy, nieuzasadniona krytyka efektów pracy. | Egzekwowanie obowiązków. Wymaganie realizacji zadań i terminów wynikających z umowy | Pracodawca ma teraz jasne wytyczne, jak odróżnić zarządzanie od nękania. |
| Środowisko pracy | Utrudnianie pracy: blokowanie informacji, uniemożliwianie kontaktu, izolowanie od zespołu. | Polecenia służbowe. Organizacja pracy zgodna z prawem, nawet jeśli pracownik się z nią nie zgadza. | Uznanie „izolacji cyfrowej” i blokowania przepływu informacji za pełnoprawny przejaw mobbingu. |
| Ochrona prawna | Zadośćuczynienie finansowe za doznaną krzywdę i rozstrój zdrowia. | Fałszywe oskarżenia. Mechanizmy chroniące pracodawcę przed nadużyciami. | Minimum 6-krotność płacy minimalnej – realna, a nie symboliczna kara. |
| Bezpieczeństwo zgłoszeń | Ochrona sygnalistów. Zakaz odwetu wobec ofiary i osób ją wspierających (np. świadków). | Działania w złej wierze. Świadome kłamstwa i oszczerstwa nie podlegają ochronie. | Pełna ochrona osób wspierających ofiarę, nawet jeśli mobbing nie zostanie ostatecznie udowodniony. |
Czym jest mobbing odwrócony?
Mobbing nie zawsze płynie „z góry w dół”. Czasem to przełożony staje się ofiarą działań swojego zespołu. Jak to może wyglądać w praktyce?
- podważanie kompetencji szefa,
- rozsiewanie plotek
- sabotowanie jego pracy lub decyzji
- ośmieszanie i podważanie autorytetu.
Jakie są obowiązki pracodawcy?
- Aktywna postawa i stałe przeciwdziałanie mobbingowi
- Wdrażanie polityki antymobbingowej
- Podejmowanie działań naprawczych
- Odpowiedzialność pracodawcy wzrasta, jeśli nie podejmuje skutecznych działań
Czy polityka antymobbingowa w firmie wystarczy?
Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu przeciwko jednemu z największych pracodawców w Polsce pokazuje, że polityka antymobbingowa to za mało. W wyroku sądu podkreślono, że pracodawca musi wykazać aktywną i skuteczną reakcję na sygnały o nieprawidłowościach. W przeciwnym razie, ponosi pełną odpowiedzialność finansową i wizerunkową za mobbing, nawet jeśli nie był jego bezpośrednim sprawcą.
Przeczytaj całe case study https://legalden.pl/mobbing-pod-lupa-sadu-kiedy-procedura-firmy-nie-wystarcza/
Jak wyglądało tworzenie nowego projektu ustawy na temat mobbingu?
W naszym odcinku podcastu Talks for Good rozmawialiśmy z Maćkiem Myśliwcem o o sejmowym okrągłym stole #MobbingToPrzemoc, nadziei jaką niosą nadchodzące regulacje i beznadziei, z jaką mierzą się osoby doświadczające mobbingu. „Pracownik, który zgłasza mobbing jest na przegranej pozycji” — mówi Maciek Myśliwiec. Zapraszamy do odsłuchu, zwłaszcza jeśli nie znasz tego zjawiska z pracy, bo warto znać pierwsze symptomy i z czym mierzą się osoby mobbowane.
